Aylıq namaz vaxtları
1. 851 dəfə oxunub ,   0 şərh   Çap et

Sual: Bəqərə surəsi 275-ci ayədəki: “Allah alış-verişi halal, sələm (faiz) almağı isə haram (qadağan) etmişdir” ifadəsini necə anlamalıyıq?

 “Sələm ( faiz) yeyənlər (qiyamət günü) qəbirlərindən ancaq Şeytan toxunmuş (cin vurmuş dəli) kimi qalxarlar. Bunların belə olmaları: “Alış-veriş də sələm kimi bir şeydir!” – dedikləri üzündəndir. Halbuki, Allah alış-verişi halal, sələm (faiz) almağı isə haram (qadağan) etmişdir. İndi hər kəs Rəbbi tərəfindən gələn nəsihəti qəbul etməklə (bu işə) son qoyarsa, olub-keçənlər ona bağışlanar və onun işi Allaha qalar. Amma (yenidən sələmçiliyə) qayıdanlar cəhənnəmlikdirlər və orada həmişəlik qalacaqlar!”[1]

Cavab: Ticarət və faiz arasındakı əsas fərq risk ehtimalının olmasıdır. Risk ehtimalı İslamın icazə verdiyi ticarətin əsasıdır. Halbuki, faiz sabit və dəyişməzdir.

Ticarətdən əldə olunan gəlir görülən iş nisbətində, həmin işin nəticəsinə görə müəyyənləşir. Faizdə isə bu yoxdur. Çünki faizi verən borc sahibinin qazanc və zərərindən asılı olmayaraq müəyyən məbləğ təyin edərək bunu tələb edir.

Ticarətdə mal alınıb dəyəri ödənildikdən sonra alış-veriş sona çatmış sayılır. Bundan sonra müştəri malı aldığı şəxsə pul ödəmir. Faizdə isə pul gecikdirildiyi və ya ödənilmədiyi təqdirdə kreditorun faizi artır. Ticarətdən əldə olunan gəlirin müəyyən bir məbləği var. Yəni nəyi isə satan şəxs, onu müəyyən məbləğə satır. Alış-veriş baş tutandan sonra bu məbləğ artırılmır və  ya azaldılmır. Faizdə isə belə məhdudiyyət yoxdur.

Ticarətdə insan əmək və qabiliyyətini ortaya qoyaraq, maneələri aşaraq qazanc əldə edir. Buna görə də ticarət iqtisadi inkişafa təkan verir. Bunlarla yanaşı ticarətdə qarşılıqlı əmədaşlıq və yardımlaşma prinsipi olduğuna görə ticarət cəmiyyətdə iqtisadiyyatın inkişafına böyük təsir göstərir. Faiz isə tam əksinə, insanı xəsisliyə aparır. Yardımlaşma anlayışını ortadan qaldırır və insandakı mərhəmət hissini öldürür. İqtisaqi inkişafı əngəlləməklə işsizliyin sayını artırır. Dövlətdə ticarətin çox olması cəmiyyət üçün bir netmətdir. 1929-1933-cü illərdə baş verən dünya iqtisadi böhranının səbəbi faiz olmuşdur.

Almalılı Həmdi Yazır təfsirində bildirir ki, faiz alan da, verən də bu dünyada cin vurmuş kimi olar. Rahat yuxu yata bilməz. Verən şəxs “görəsən pulu geri qaytaracaqmı?!”, alan şəxs də “görəsən qaytara biləcəmmi?!” deyə yatağında dönər-durar. İkisinin də hüzuru qaçar.

[1]Bəqərə, 2/275.



Açar sözləri

faiz sələm ticarət

Bənzər məqalələr

Ticarətdə kar həddi

İslamda alış-verişdə hər hansı kar məhdudiyyəti (həddi) qoyulmamışdır. Yəni Quran və Sünnədə və səhabələrin tətbiqatında buna rast gəlinmir. Ticarətdə hər hansı kar (qazanc) məhdudiyyətinin gətirilməməsi, ticarət həyatının daha canlı olması nöqteyi-nəzərindən olduqca əhəmiyyətlidir. Əgər ticarətdə hər hansı kar həddi qoyulmuş olasaydı bir çox çətinliklər ortaya çıxardı.

Ticarət həyatında dua

“Kim bazara girəndə “Allahdan başqa ilah yoxdur. O, birdir, şəriki yoxdur. Mülk və həmd Ona məxsusdur. Dirildir və öldürür. O, Hayydır, ölməz. Xeyir Onun əlindədir. Onun gücü hər şeyə yetər” deyərsə, Allah ona minlərlə savab yazar, onun minlərlə günahını əfv edər və onu minlərlə dərəcə yüksəldər”.

Müştəriyə fürsət vermək

Kim bir müsəlmanın alış-veriş sövdələşməsini ləğv etmək istəyini qəbul edərsə, Allah da onun günah və xətalarını bağışlayar”.

Əliaçıqlıq insanı Allaha yaxınlaşdırır

“Əliaçıq adam Allaha yaxındır. İnsanlara yaxındır. Cənnətə yaxındır. Cəhənnəmdən uzaqdır. Xəsis Allahdan uzaqdır, insanlardan uzaqdır, cənnətdən uzaqdır. Cəhənnəmə isə yaxındır”. (Tirmizi, Birr, 40; Təbərani, Mücəmül-əvsat, III, 27) Əliaçıqlıq Cənnətdən dünyaya uzadılan bir budaqdır. Sədəqə, qurban, tələbə təqaüdü və hədiyyə kimi vəsilələrlə könülləri sevindirmək, möhtacların köməyinə çatmaqdır. Əliaçıqlıq ağacının bir budağından yapışan bəxtəvərlər Tuba ağacının budağından […]

Ticarətçi nələri bilməlidir?

İş adamı və ticarətçilər də İslamın qanun və prinsiplərini bilməli, qarşılaşdığı problemlərin həllini də mütəxəssislərdən soruşub öyrənməlidirlər. Çünki iş adamı və ticarətçi məlumatsızlıq ucbatından yaxşı niyyətli olsa belə, haram işlər görə bilər. Bu səbəbdən də bir çətinliyə düşəndə, bir problemlə üzləşib naçar qalanda İslami hökmləri yaxşı bilən insanlarla məsləhətləşməlidir.


Şərh yaz

*