Aylıq namaz vaxtları
2. 273 dəfə oxunub ,   0 şərh   Çap et

Sual: İblis mələklərdən yoxsa cinlərdəndir? Mələklərdən idisə niyə Allahın əmrinə boyun əymədi?

Cavab: Quranda buyrulur “Bir zaman Biz mələklərə: “Adəmə səcdə edin!”– dedikdə, İblisdən başqa (hamısı) səcdə etdi. O imtina edib təkəbbür göstərdi və kafir oldu.[1]Ayəyə nəzər salanda burdakı xitabın ümumi olduğunu görürük. Misal olaraq biz desək ki, “direktor otağa girəndə hər kəs ayağa qalxdı, müəllimdən başqa”. Bu xitab ümumilik bildirir. İblisin də adının mələklərlə birgə çəkilməsi ümumi mənadadır. Ayənin ikinci hissəsində “O imtina edib təkəbbür göstərdi və kafir oldu” buyrulur. Burdan da aydın olur ki, verilən əmr ümumidir. Lakin verilən cavabın necəliyi İblisin mövqeyini dəyişdirir. “Kafir oldu” ifadəsindən isə, onun kafir olmazdan əvvəl mələklərlə birgə itaət elədiyini və Allaha qarşı gəlmədiyini anlayırıq.

“Əba” kəlməsi ərəb dilində tərəddüd eləmədən düşünərək, öz iradə və ixtiyarı ilə qərar vermək, üz döndərmək, qaşı çıxmaq deməkdir. Burdan da anlayırıq ki, İblis seçimini öz ixtiyarı ilə etmişdir. “İbə” feli “istikbar” (yekəxanalıq etmək, yekəxanalanmaq) felindən əvvəl işlənmişdir. İblisin səcdədən imtina etməyinə səbəb yekəxanalığı, təkəbbür və lovğalığı olduğuna görə “vəstəkbəra” sözü “əbə” sözündən əvvəl olmalı idi. Ancaq öz ixtiyarı ilə seçdiyinə görə sonra işlənmişdir. Bundan əlavə Kəhf surəsinin 50-ci ayəsində “Bir zaman Biz mələklərə: “Adəmə səcdə edin!”– demişdik. İblisdən başqa hamısı səcdə etdi. (İblis) cinlərdən idi. O, Rəbbinin əmrinə boyun əymədi. Onlar sizin düşməniniz olduğu halda, siz Məni qoyub onu və onun nəslini özünüzə dostmu tutursunuz? Zalımlar üçün bu necə də yarıtmaz mübadilədir!” buyrulur ki, bu da İblisin cinlərdən olduğunu bildirir.

İblis atəşdən yaradıldığına görə mələklərdən fərqlidir. Necə ki, Əraf surəsinin 12-ci ayəsində buyrulur: “(İblis) dedi: “Mən ondan daha üstünəm. Çünki Sən məni oddan, onu isə palçıqdan yaratmısan!”” Mələklər isə Allahın nurdan yaratdığı varlıqlardır. İblisin nəslinin olması da onun mələklərdən olmadığının sübutlarından biridir. Təbəri öz təfsirində yazır ki, “İblis mələklərdən deyil. Adəm insanlığın atası sayıldığı kimi, İblis də cinlərin atasıdır. Və onlar da insanlar kimi çoxalırlar.” Mələklərin isə belə bir xüsusiyyəti yoxdur. Onlar yeməz, içməz və çoxalmazlar. Odur ki, bunlardan hərəkətlə deyə bilərik ki, İblis mələklər kimi əvvəllər səcdə etsə də, onlardan deyildi. Çünki, mələklərin xüsusiyyətlərini daşımırdı.


[1] Bəqərə 2/34



Açar sözləri

cin iblis mələk üsyan

Bənzər məqalələr

Üç hərfli varlıqlar – cinlər

Cin sözünü eşidəndə ürpəririk. Bu səbəbdən də cin sözünün əvəzinə üç hərfli varlıqlar ifadəsindən istifadə edirik. Cin deyəndə həmin varlıqlar yanımıza gəldiyini düşünürük. Bu varlıqların insanlarla ortaq bir çox xüsusiyyətləri var. Əsas fərq ondan ibarətdir ki, biz onları görmədiyimiz təqdirdə, onlar bizi gözə bilirlər. Onlar təkcə adının çəkildiyi yerdə yox, hər yerdə ola bilirlər.

Əzrailin surəti hamıya eyni görünür?

Ölüm anında Əzrail və ya onun köməkçiləri insana onun əməli, ruhunun gözəlliyi, qəlbinin təmizliyindən asılı olaraq fərqli surətlərdə görünür. Bir gün mütləq hər kəs Əzraillə üz-üzə gələcək, elə isə kim onu necə görmək istəyirsə, o cür yaşamalıdır.

Cin sözünün mənası nədir?

Metafizik varlıqlardan biri də cinlərdir. Cin kəlməsi ərəbcə “örtülü” və “bağlı” mənalarına gəlir. Həmin kəlmə ilə eynikökdən törəmiş bir çox söz mövcuddur.

Cinlərdə ruh varmı?

Cin, ruh və mələk qanununu ağlı, şüuru, idrakı olmaqla yanaşı, həmçinin izafi və nisbi olmayan həqiqi varlığa sahibdirlər. Bu səbəblə İslam alimlərindən biri Quranın: “De: “Ruh Rəbbimin əmrindədir” (“İsra”, 17/85) ayəsini bu şəkildə izah edir: Ruh canlı, şüurlu, nurani, xarici vücudu (maddi varlığı, qılıfı) olan qanundur. Əgər əşyadakı qanunlara hər şeyi xəlq edən Rəbbimiz xarici vücud (qılıf) geyindirsə, hamısı ruh olar. Əgər ruh bədən libasını və başındakı şüuru çıxarsa, yenə ölməz qanun formasına düşər.

Qurani-Kərimdə cinlər

Bəşər övladı tarix boyu gözlə görünməyən qeyri-adi varlıqların mövcudluğuna inanmışdır. Cinlərin gözlə görünməsi qeyri-mümkün varlıqlar olmasından dolayı qədim dövrlərdə insanlara onlar haqqında doğru-düzgün məlumat əldə etmək müyəssər olmamışdır.


Şərh yaz

*