Aylıq namaz vaxtları
302 dəfə oxunub ,   0 şərh   Çap et

İslamın beş əsas şərtindən biri zəkat verməkdir. Zəkat bir ibadətdir. Buna görə də qeyri-müsəlmanlara və dindən çıxanlara (mürtədlərə) zəkat verilmir. Rəsulullah (s.ə.s.) Muaz ibn Cəbəli (r.a.) Yəmənə göndərərkən:

Zəkatı oranın zənginlərindən al və oranın kasıblarına payla,” − buyurmuşdur.[1]

İslam alimlərinin əksəriyyətinə görə, müsəlman cəmiyyətdə yaşayan qeyri-müsəlmanlara  (zimmilərə) zəkat vermək olmaz. Çünki zəkat müsəlman yoxsulların haqqıdır və onlara verilməlidir. Üstəlik zəkat müsəlmanlara fərzdir. Buna görə də müsəlman varlılardan alınıb, müsəlman kasıblara verilməlidir. Qeyri-müsəlmanların isə zəkat vermək kimi bir öhdəliyi yoxdur. Bu səbəbdən onlara zəkat düşmür.

Bəzi fəqehlər Həzrət Ömərin zəkatın veriləcəyi yerlər ayəsində “miskinlər” ifadəsi haqqında “bunlar Əhli-kitabın yoxsullarıdır” sözünə əsaslanaraq, zəkatın zimmilərə də verilə biləcəyini deyirlər. Hənəfi fəqehlərindən İmam Züfər də bu fikirdədir. Çünki zəkat Allahın razılığını qazanmaq üçün ehtiyacı olanların ehtiyaclarını qarşılamaqdır. Bunu yoxsul zimmilərə zəkat verməklə də etmək mümkündür.

Qəlbləri İslama isinişsin deyə, qeyri-müsəlmanlara zəkat və fitrə verilə bilər. Bununla müəlləfeyi-qulub adlanan həmin şəxslərin müsəlmanlara bir zərər verməyəcəyi və faydası toxunacağı ümid edilir.

Hənbəli məzhəbinə görə, müəllefeyi-quluba zəkat vermək olar. Müasir İslam alimlərindən bəzilərinə də eyni fikirdədir.

Yoxsullara aşkarda sədəqə verməyiniz yaxşıdır, lakin onu gizlində versəniz daha yaxşı olar. Bu, günahlarınızın bir qismini örtər. Allah tutduğunuz hər bir işdən xəbərdardır![2]

Əksər İslam alimlərinə görə, bu ayəyə əsasən yoxsul zimmilərə nafilə sədəqələr vermək caizdir. Çünki ayədə müsəlman və ya zimmi yoxsul arasında hər hansı fərq qoyulmamışdır.

Əbu Yusif, İmam Şafei və bəzi alimlərə görə isə, zimmilərə zəkat verilməyəcəyi kimi sədəqə də verilmir.[3]


[1] Buxari, Zəkat, 1, 63, Tövhid, 1, Məğazi, 60; Müslim, İman, 7, 29; Əbu Dabud, Zəkat, 5; Tirmizi, Zəkat, 6.
[2] Bəqərə, 2/271.
[3] Bax: əl-Fətaval-Hindiyyə, I, 176; Züheyli, İslam fıkhı ansiklopedisi, II, 883-4.



Bənzər məqalələr

Fitrə pulla yoxsa mal ilə verilməlidir?

Peyğəmbərimizin (s.a.s.) zamanında fitrə bir qayda olaraq həmin dövrün qida məhsullarından verilmişdir. Bu məsələ, yəni fitrənin o dövrün ərzaq məhsullarından verilməsi sonrakı dövrlərdə istər-istəməz insanların ağlına belə bir sual gətirmişdir: Fitrə illah da arpa, buğda, un, üzüm qurusu, xurma və s. qida məhsullarından, yoxsa hər bir ailə və ya ölkənin istehlak etdiyi əsas qida məhsullarından verilməlidir?

Fitrə nədir?

Fitrə, ramazan ayının sonunda nisab miqdarı mala malik müsəlmanların verməklə mükəlləf olduqları vacib sədəqədir.

Sədəqeyi-cariyə

Sədəqeyi-cariyə davam edən, daim savab qazandıran sədəqə deməkdir. Daim insanlara fayda verən xeyirli işlər də sədəqeyi-cariyədir. Sədəqə və zəkatı insanların ümumi xeyrinə sərf edib daim istifadə olunan şeylərə vəsilə olmaq da sədəqeyi-cariyə sayılır. Sədəqeyi-cariyə yol, körpü, məscid, vəqf (yardım) qurumları və bunlardan ən düzgün və səmərəli şəkildə istifadə edən nəsillər yetişdirmək üçün yataqxanalar, məktəblər və müəssisələr açmaq və s. fəaliyyətlərin hamısını ehtiva edir.

Fitr sədəqəsinin verilmə vaxtı

Sual: Ramazan bayramından əvvəl verilən fitrə sədəqəsinin hökmü nədir?

Kimlər zəkat verməlidir?

Zəkatın fərz olmasının şərti: həddi-büluğa çatmaq, əqli cəhətdən sağlam və azad olmaq, nisab miqdarında mala malik olmaq.


Şərh yaz

*