Aylıq namaz vaxtları
1. 594 dəfə oxunub ,   0 şərh   Çap et

بِسْمِ الله الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ (رَضِيَ الله عَنْهَا) سَمِعْتُ مِنَ النَّبِيِّ

(صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) يَقُولُ:

أَوَّلُ مَا يُوضَعُ فِي الْمِيزَانِ اَلْخُلُقُ الْحَسَنُ

* * *

Həzrəti Ümmü Dərda (radiyallahu anhu) Rəsulullahın (səllallahu aleyhi vəsəlləm)  belə buyurduğunu rəvayət etmişdir: “Qiyamət günü tərəziyə ilk qoyulacaq şey gözəl əxlaqdır.” (Təbərani, əl-Mucəmul-Kəbir, 24/253)

 Ayə və hədislərdə bildirildiyinə görə insanlar axirətdə haqq-hesab gününün dəhşətindən özlərini bu dəhşətdən xilas edəcək, onlara şəfaətçi olacaq bir şəxs və ya xeyirli bir əməl axtaracaq, bunun üçün də sağa-sola qaçacaqlar və tanıdıqları şəxslərdən kömək istəyəcəklər. Lakin o gün hamı “Bu gün mən öz hesabımı necə verəcəyimi bilmirəm” deyərək insanların yardım tələblərini rədd edəcəklər. (Allah Təalanın şəfaətçi olmaq üçün icazə verdiyi peyğəmbərlər və əməli-saleh şəxslər xaric)

Səhih hədislərdə qeyd olunduğuna görə, insanların axirətdə ilk hesaba çekiləcəyi əməlləri namaz, sonra zəkat və daha sonra da oruc olacaqdır. Xüsusilədə bu əməllərdə hesabını asanlıqla verə bilənlərin digər xüsuslarda da haqq-hesabları asanlıqla verə biləcəkləri bildirilmişdir.

Məhz burada da qeyd olunan xüsuslar arasında, axirətdə mizan tərəzisinə qoyulaca ilk savabın möminin dünyadakı gözəl əxlaqı olacağı bildirilmiş və bunun mahiyyətinə diqqət çəkilmişdir. Bu mövzudakı bir ayədə Allah Təala belə buyurmuşdur:

لاَ تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ

وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَأَقِيمُوا الصَّلاَةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ

“Allahdan başqasına ibadət etməyin! Anaya, ataya, qohumlaa, yetimlərə, kasıblara xeyirxahlıq edərək xoş, şirin sözlər söyləyin, namazı haqqıyla qılın, zəkatı verin.” (əl-Bəqərə, 82)

   Mövzuyla əlaqəli bir hədisi-şərifdə isə, “Ağlın tələbi, Allaha imandan sonra, Onun üçün sevmək, sevilmək və insanlarla dost olmaqdır” deyilmişdir (Beyhaqi, Sünən) Oxşar rəvayətlərdə də bir biriylə qarşılaşan iki möminin bir birinə salam verib, təbəssümlə əllərini sıxıb hal-əhval tutarlarsa, həmin yerdəcə günahlarının bağışlanacağı nəql edilmişdir.

   Görüldüyü kimi, bir çox ayə və hədisi şəriflərdə gözəl əxlaqın əhəmiyyəti və axirətdə xilaskar olacağı vurğulanmışdır. Məxluqatın ən xeyirlisi Peyğambər Əfəndimiz (səllallahu aleyhi vəsəlləm) haqqında Qurani-Kərimdə Allah Təala belə buyurmuşdur:

وَإِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ

“(Ey Həbibim) Sən həqiqətən də yüksək bir əxlaq üzərəsən” deyilərək O, gözəl əxlaqı ilə təriflənmişdir.

اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنَا مِنَ الْمُؤْمِنِينَ الْمُحْسِنِين

وَصَلِّ وَسَلِّمْ و بَارِكْ عَلٰى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلٰى اٰلِه وَأَصْحَابِهِ أَجْمَعِين



Açar sözləri

əxlaq mizan

Bənzər məqalələr

Düşüncə təmizliyi

Ey iman gətirənlər! Çox zənnə-gümana qapılmaqdan çəkinin. Şübhəsiz ki, zənnin bəzisi günahdır. (Bir-birinizin eybini, sirrini) arayıb-axtarmayın, bir-birinizin qeybətini qırmayın! Sizdən biriniz ölmüş qardaşının ətini yeməyə razı olarmı? Bu sizdə ikrah hissi oyadar (qeybət də belədir). Allahdan qorxun. Həqiqətən, Allah tövbələri qəbul edəndir, rəhmlidir.

Axirət həyatının mərhələləri

Vəfat edib bu dünyadan köçəndən sonra fərqli bir aləmdə gözlərimizi açacağıq. Axirət həyatına gedən yolda bir-neçə mərhələdən keçirik.

Hədislərdə dil əxlaqı

Dil, Allahın insana bəxş etdiyi ən böyük nemət və Onun yaratdığı ən incə sənət əsərlərindən biri olmaqla yanaşı yerində istifadə edilmədiyi zaman potensial təhlükəyə çevrilmə xüsusiyyətinə də malikdir. Dil insan üçün istifadə məqsədindən asılı olaraq yerinə görə rəhmət, yerinə görə də bəla və müsibət səbəbi ola bilər. Dil bədəndə kiçik orqan olmasına baxmayaraq yerinə yetirdiyi funksiya və səbəb olduğu işlər etibarilə böyük təsirə malikdir.

Tərəzidə ən ağır gələn əməl

“Qiyamət günü möminin tərəzisində gözəl əxlaqdan daha ağır gələn bir şey yoxdur, Allah-Təala bütün əməlləri çirkin və pis olan, çirkin və pis şeylər dilindən düşməyən insanı sevməz”.

Əxlaqın təməli nədir-din, yoxsa ağıl?

Vicdan və ağlın müştərək olaraq tapdıqlarının həqiqətən doğru dəyər olduğundan necə əmin ola bilərik? İnsana aid dəyərləri başqa dəyərlərlə müqayisə etməli deyilikmi?Dəyərləri qoyan insan bunları öz istəyinə və başqalarının əleyhinə dəyişdirmək istəsə nə etməliyik? Dəyərləri hansı üsulla və necə mühafizə edəcəyik? Dəyərləri müəyyən sahələrdən olan mütəxəssilər təyin edə bilərmi? Qoruyucusu dövlətdirmi, yoxsa cəmiyyətdirmi? Dəyərlər hansı tarixin, cəmiyyətin məhsuludur? Hansı dəyərlər ümumbəşəri və dəyişməz həqiqətlərdən ortaya çıxmışdır?


Şərh yaz

*