Aylıq namaz vaxtları
332 dəfə oxunub ,   0 şərh   Çap et

İftitah “başlamaq, qapını açıb içəri girmək” mənasındadır. Təkbir “böyütmək, uca bilmək, böyük görmək”, yəni “Allahu Əkbər” deməkdir.

“Allahu Əkbər” (Böyük və uca olan yalnız Allahdır) kəlməsi iftitah təkbiri olub namazın başlanğıcında deyilir. Namaz qılan adam dəstəmazlı halda və qibləyə yönəlib əllərini qaldırır və niyyət edərək “Allahu Əkbər” deyir, sonra da əllərini bağlayır.

Namazda namaza aid olmayan işlərin görülməsi bu təkbirin gətirilməsi ilə haram (qadağan) edildiyi üçün ona “təhrim təkbiri” də deyilir. “İftitah təkbiri” gətirilmədən başlanılan namaz səhih deyil. Bütün namazlar təkbirlə başlandığı kimi, namazın rüknləri də bir-birindən təkbirlə ayrılır. Təkbir namazlarda təkrarlanan “mədh və səna” – Allahu Əkbərdir. Çünki “Allahu Əkbər” ifadəsi Uca Allahın hər şeydən üstün, ulu və əzəmətli olduğunu bildirir.

Bütün namazlarda iftitah (başlama) təkbirini gətirmək fərzdir. Çünki Allah-Təala “Rəbbini ucalt!“[1] buyurmuş, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) də müxtəlif hədislərində namazın təkbirlə başlanılması zərurətindən bəhs etmişdir.[2]

Digər tərəfdən, namazda rükuya əyilərkən, səcdə edərkən səcdədən qalxarkən, ilk oturuşdan sonra ayağa durarkən “Allahu Əkbər” demək sünnətdir.[3] Bu halda gündə beş vaxt qılınan 17 rükət fərz namazda 94 dəfə, 20 rükətlik sünnət namazlarda 110 dəfə, vitr namazında da 17 dəfə olmaqla cəmi 281, qunut təkbirini də əlavə etsək, 282 dəfə “Allahu Əkbər” deyilir. Azan və iqamələrlə birlikdə bunun sayı 342-yə çatır. Namazdan sonrakı təsbihatlarda da (33 x 5 =) 165 dəfə “Allahu Əkbər” deyildiyini də əlavə etsək, toplam 507 olar. Quşluq (duha), əvvabin, təhəccüd namazları bura daxil deyildir.

Hər gün müəyyən fasilələrlə bu qədər təkrarlanan “Allah hər şeydən, bütün varlıqlardan üstün və ucadır (Allahu Əkbər)” ifadəsinin mənasını, məzmununu düşünmək möminin qəlb üfüqünü açır. Bununla mömin Allahı ən üstün güc olaraq tanıdığını, Onun fövqündə bir qüvvə olmadığını öz-özünə müntəzəm xatırlatdığı kimi, azan və iqamə yolu ilə cəmiyyətə də elan edir. Çünki mömin inanır ki, Allah bütün varlıqları yaradıb idarə edir, istədiyinə güc və qüvvət verir, istədiyini də aciz edir.

Qəlbən mənəvi bir aləmə daxil olaraq “Allahu Əkbər” demək namaz üçün bir başlanğıc təşkil edir. Çünki tarix boyunca sitayiş edilən bütlərin, tanrılaşdırılıb ucaldılan və baş əyilən qüvvələrin, kor-koranə itaət edilən liderlərin ortaq xüsusiyyətləri həmişə böyüklük və təkəbbür, üstünlük və ucalıq duyğuları olmuşdur. Bu səbəbdən

“Allahu Əkbər” deyərək namaza başlayan mömin Allahdan başqa bir güc, qüdrət tanımadığını bildirməklə qəlbini Rəbbindən uzaqlaşdıran hər şeyi bir kənara atır və bütün diqqətini Ona yönəldib ilahi aləmdən ilhamlar gözləməyə başlayır.

Təkbirdən sonra “Subhanəkə” oxunur.


[1] Muddəssir, 74/3.
[2] Buxari, Əzan, 95, 122; Müslim, Səlat, 45.
[3] Buxari, Əzan, 117.

 




Bənzər məqalələr

Rəsmli paltarla namaz qılmaq

Sual: Üzərində insan və heyvan fiqurları, cizgi film qəhrəmanları olan paltarlarla namaz qılmaq olarmı?

Təşriq təkbirləri

Ərəfə günü səhər namazından etibarən bayramın dördüncü gününün ikindi namazına qədər iyirmi üç vaxt fərz namazın arxasından bir dəfə “Allahu Əkbər, Allahu Əkbər, La İləhə İlləllahu vallahu Əkbər. Allahu Əkbər və Lilləhil Həmd” deyə təkbir gətirilir ki, buna da təşriq təkbiri deyilir. Təşriq təkbirinin mənası: “Allah hər şeydən ucadır, Allah hər şeydən ucadır. Allahdan başqa heç bir ilah yoxdur. O Allah hər şeydən ucadır. Allah hər şeydən ucadır. Həmd, şükür Allaha məxsusdur.”

Nə üçün zikr etməliyik?

Zikr Müqəddəs Kitabımızda 256 yerdə işlədilmişdir. Qurani-Kərimdə “zikr” sözü “Allahı anmaq”, “Allahı daima xatırlayaraq heç unutmamaq”, eyni zamanda, “namaz” və “Quran” mənalarında da işlənmişdir.

Təhiyyat duası

İbn Məsud (r.a.) nəql edir: Ovcum Rəsulullahın (s.ə.s.) ovucları içində, O, mənə əttəhiyyat duasını bir Quran  surəsi kimi öyrətdi.

Rükuda oxunan dualar

Rüku lüğətdə “əyilmək” mənasını verir. Namazın əsas ünsürlərindən biri olan rüku əllər dizlərə çatacaq şəkildə önə doğru əyilmək deməkdir.


Şərh yaz

*